Dạy con đúng cách: Đừng dạy con nói dối

BẠN CÓ TỪNG DẠY CON NÓI SAI SỰ THẬT MÀ KHÔNG BIẾT?

– Ôi giời, lại làm đổ hết cơm ra rồi. Bẩn hết quần áo rồi. Bữa nào cũng thế!
– Ô! Răng sún hết rồi! Toàn ăn bánh kẹo đúng không?
– Sao lần nào mẹ cũng phải nhắc? Nói bao nhiêu lần rồi mà không chừa?
– Sao mày không được cái nước gì thế hả con?
– Sao không bao giờ con làm được như bạn A?
– Ai người ta cũng mặc đồ này. Không ai ăn mặc như con cả!

🍃 Bạn thấy những câu nói trên có quen thuộc không? Bạn từng nghe bao nhiêu lần trong đời và đã bao lần từng thốt ra những câu có những từ này:
Làm – hỏng – HẾT (ALL),
LÚC NÀO CŨNG (ALWAYS)
LẦN NÀO CŨNG (EVERY TIME)
KHÔNG GÌ CẢ (NOTHING)
KHÔNG BAO GIỜ (NEVER)
AI CŨNG (EVERYONE)
KHÔNG AI (NOBODY)

🍂 Nếu được trở thành “luật sư biện hộ” cho trẻ em thì tôi sẽ trả lời thay các em thế này:
– Ôi giời, lại làm đổ hết cơm ra chiếu rồi. Bẩn hết quần áo rồi. Bữa nào cũng thế!
– Ơ, mẹ nhìn lại xem con có làm đổ hết đâu. Vẫn còn… nửa bát nữa mà. Áo thì bẩn còn quần vẫn sạch nguyên này. Mà cũng có nhiều hôm con có làm đổ gì đâu.
– Ô! Răng sún hết rồi! Ăn bánh kẹo nhiều đúng không?
– Đâu có, con sún có 4 cái răng cửa, mấy chục cái còn lại trắng tinh mà. Vả lại nhà con cũng không có bánh kẹo bao giờ.
– Sao lần nào mẹ cũng phải nhắc? Nói bao nhiêu lần rồi mà không chừa?
– Ủa mẹ nói nhiều lần rồi không có gì thay đổi thì nghĩa là cách nói đó của mẹ không có hiệu quả thôi. Mẹ đổi cách nói xem sao!
– Ai người ta cũng mặc đồ này. Không ai ăn mặc như con cả!
– Mẹ có chắc tất cả mọi người đều thế không? Mà giả dụ như vậy thì tại sao con lại không thể làm người duy nhất mặc khác đi?

🌱 Nếu các em chỉ ra cho bố mẹ “sự thật” mà tôi vừa biện hộ, thì thường bị kết luận là “cãi lại”. Nhưng dù nói ra hay không, sự thật vẫn là sự thật. Ngôn từ có sức mạnh. Phủ định sạch trơn và nói quá lên chỉ là cách để thể hiện cảm xúc bất bình và phê phán của chính bố mẹ ở thời điểm đó chứ không phải là cách dạy dỗ con cái.

🍁 Con có thể sẽ quên lý do mình bị mắng (dễ quên vô cùng, nên dễ tái phạm) nhưng sẽ khó quên thái độ của bố mẹ khi phê bình sai lầm của chúng bằng cách phủ định sạch trơn tất cả những cố gắng và những thành quả còn lại rồi kết luận sai lầm nào đó thành bản chất của chúng.

🌿 Hãy hình dung, cảm giác của bạn thế nào nếu 364 ngày làm việc bạn đi làm sớm thì không ai khen, đúng hôm bạn đi muộn thì gặp sếp, bị phê bình và dán nhãn: CHUYÊN GIA ĐI LÀM MUỘN (!) Các con khi bị phê bình kiểu Phủ định sạch trơn cũng vậy đấy. Rất bất mãn và muốn nổi loạn 😅

🏵️ TRUNG THỰC với con trong mọi tình huống là điều nên làm, hạn chế hết sức những câu Phủ định sạch trơn như vừa rồi, để con học được rằng mọi thứ chỉ là tương đối, con không thể kết luận bản chất dựa trên hành động, không thể vơ đũa cả nắm…
Đặc biệt là con không bao giờ mất tất cả cũng không thể có được tất cả. Khi một điều không mong muốn xảy ra, con có khả năng nhìn thấy những gì “được” thay vì chỉ thấy những gì “mất”, lạc quan cả trong nghịch cảnh.

🌺 Có một câu quote nổi tiếng đại ý “Cốc nước đầy một nửa hay vơi một nửa đều do cách nghĩ của bạn”, khi các em bé làm đổ cơm: bát cơm đổ mất nửa hay còn một nửa là do cách nghĩ của bố mẹ. Dù cả 2 đều đúng, nhưng bạn nghĩ kết quả có khác đi không nếu thay vì nói “Đổ hết cơm rồi này” thì bố mẹ lại nói “Ôi hôm nay con xúc cơm tiến bộ thế, đánh đổ có nửa bát thôi, vẫn còn nguyên một nửa trong bát này, ít nhất cũng được 5 điểm rồi. Mẹ chắc rằng nếu cứ tiếp tục thế này sẽ đến lúc con không còn làm rơi ra hạt nào nữa và được 10 điểm đấy.”

🍄Có thể bạn hoàn toàn chưa từng để ý đến những hàm ý Phủ định trong lời nói của mình hàng ngày, bởi đơn giản đó là thói quen bạn kế thừa phần lớn từ gia đình và môi trường xung quanh. Nhưng đến một ngày nào đó, nếu bạn nghe con mình nói với một thái độ tức tối và những câu kiểu như “Bố toàn là chơi với điện thoại không chơi với con”, “Mẹ chả bao giờ làm cùng con cả” thì tôi chắc rằng bạn đã biết con học từ đâu rồi nhé.
🌵 Hãy nhớ, ngôn từ có sức mạnh nhưng phải học và hành để sử dụng sức mạnh đó! Hãy học để đồng hành cùng con!
Tg: Phương ánh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *