Thời kì nhạy cảm âm nhạc của bé & Các phương pháp dạy con cảm thụ âm nhạc

Trong bài viết này chúng tôi giới thiệu đến các bậc phụ huynh, cũng như những người quan tâm đến lớp cảm thụ âm nhạc cho trẻ, các phương pháp được sử dụng trong giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi từ 3-6 tuổi. Các phương pháp giáo dục âm nhạc nổi tiếng và được áp dụng nhiều nhất là Zotan Kodály, Emile-Jacques Dalcroze, Orff Schulwerk, Edwin Gordon, Shinseki Suzuki và Reggio Emilia. Bài viết này giúp người đọc làm quen với triết lý và nguyên tắc của từng phương pháp.

3-6 tuổi là giai đoạn mà trẻ có những nhạy cảm với âm nhạc rõ ràng nhất. Tuy nhiên, số tuổi này không cố định vì tùy thuộc vào mỗi bé, nhưng 4-6 là giai đoạn chung

Giáo dục âm nhạc, hay bất kỳ phương pháp giáo dục nào khác, là phương pháp giảng dạy có triết lý cơ bản, nguyên tắc cơ bản, thể sư phạm thống nhất với thực hành, có mục tiêu rõ ràng để theo đuổi, và tính toàn vẹn của phương pháp không mang bất kỳ tính thương mại nào. Các phương pháp giáo dục âm nhạc này có tính ứng dụng cao, dễ tiếp cận và phù hợp cho bất kỳ ai quan tâm đến cách làm việc với trẻ em và nghệ thuật.

Những điểm tương đồng của các phương pháp giáo dục âm nhạc cho bé

Các phương pháp giáo dục âm nhạc của  Jaques-Emile Dalcroze, Zoltan Kodály, Carl Orff và S. Suzuki, được thử nghiệm qua thời gian và đưa các kỹ thuật được nghiên cứu thực hành, để giảng dạy âm nhạc. Tất cả những phương pháp này đều có điểm tương đồng sau:

– Có hệ thống và tuần tự trong thiết kế

– Sử dụng âm nhạc có tính xác thực, toàn vẹn như âm nhạc dân gian

– Dựa trên việc kết hợp cách tiếp cận tiếng mẹ đẻ của lưỡi với nhịp điệu, cao độ và âm sắc từ các hành vi bẩm sinh của trẻ và cách tương tác với môi trường tự nhiên của chúng.

– Khuyến khích sự tham gia tích cực với học sinh của giáo viên và phụ huynh.

Những phương pháp này được coi là toàn diện, có thể hỗ trợ trẻ em trở thành một nghệ sĩ, nhà sáng tạo, nhà sản xuất chứ không chỉ là người tiêu dùng âm nhạc đơn thuần. Phương pháp dạy học âm nhạc tích cực có thể kết hợp việc tạo ra âm nhạc với kinh nghiệm học tập, theo khái niệm được cung cấp có hệ thống. Ngoài ra, bản chất các phương pháp âm nhạc tích hợp cao này còn chứa các yếu tố của kịch, chuyển động, âm thanh và âm nhạc, đặc biệt là Orff và Dalcroze.

Các phương pháp dạy cảm thụ âm nhạc cho bé

Orff Schulwerk

cam thu am nhac

Triết lý giáo dục

Ngay khi bắt đầu, trẻ sẽ không thích học, chúng thích chơi hơn, nếu giáo viên nắm bắt được sở thích của chúng, bạn có thể cho chúng thấy học là chơi, và những gì chúng thành thạo chỉ là một trò chơi của trẻ con.

Nguyên tắc cơ bản

Phương pháp Orff Schulwerk là phương pháp duy nhất không theo hệ thống, nó đòi hỏi phải thúc đẩy tư duy sáng tạo của trẻ thông qua sự ngẫu hứng. Thay vì thành lập nên một hệ thống nhất quán, Schulwerk kết hợp nhạc cụ, ca hát, chuyển động và lời nói để phát triển khả năng âm nhạc bẩm sinh của trẻ theo 4 giai đoạn:

Bắt chước

Thăm dò

Cải thiện

Thành phần

Phương pháp giáo dục âm nhạc của ông dựa trên sự tổng hợp nghệ thuật của Muses Hy Lạp, kết hợp giai điệu, vũ đạo, thơ ca, hình ảnh, thiết kế và cử chỉ sân khấu, tạo ra một môi trường thoải mái gần bằng thế giới vui chơi tự nhiên của trẻ em, do đó cho phép trẻ em được giới thiệu một loạt các kỹ năng âm nhạc trong một khung cảnh thư giãn và không căng thẳng.

Schulwerk sử dụng ngôn ngữ bản địa, âm thanh, âm sắc, nhịp điệu, giai điệu và chất liệu âm sắc bao quanh trẻ, đặc biệt là trong các tiết mục âm nhạc dân gian. Tương tự như nhiều phương pháp khác, Orff Schulwerk nhấn mạnh rằng trẻ em nên trải nghiệm trước rồi phân tích hoặc hiểu biết về âm nhạc sau đó, và khuyến khích làm nhạc bằng tay bất kể trình độ kỹ năng.

Phương pháp Kodály 

kodaly

Triết lý giáo dục của Kodály

Một sự thật được chấp nhận từ lâu rằng ca hát cung cấp sự khởi đầu tốt nhất cho giáo dục âm nhạc, trẻ em nên học đọc nhạc trước khi được cung cấp bất kỳ nhạc cụ nào. Ngay cả nghệ sĩ tài năng nhất cũng không bao giờ khắc phục được nhược điểm của một nền giáo dục không cần hát.

Nguyên tắc cơ bản

Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển trí tuệ, cảm xúc, thể chất, xã hội, và tinh thần của mỗi đứa trẻ. Nguyên lý trung tâm của Kodály là âm nhạc thuộc về tất cả mọi người, giáo dục âm nhạc là quyền của mỗi con người và không nên bỏ qua cơ hội được học nhạc.

Cách tiếp cận âm nhạc cho trẻ của Zoltán Kodály rất tuần tự, đầu tiên cho trẻ bắt đầu với việc đọc thị giác, thành thạo các nhịp điệu, nốt nhạc cơ bản, tăng dần từng bước để phức tạp hơn. Ông tập trung vào việc sử dụng âm nhạc dân gian đích thực, và sáng tác nhạc có chất lượng để dạy trẻ em.

Phương pháp Kodály sử dụng các dấu hiệu bàn tay để giúp trẻ hình dung mối quan hệ không gian giữa các ghi chú. Điều này hỗ trợ trong việc hát trên sân khấu đúng cách và chính xác cũng như đọc thị giác và luyện nghe.

Các phương pháp giáo dục âm nhạc nổi tiếng và được áp dụng nhiều nhất là Zotan Kodály, Emile-Jacques Dalcroze, Orff Schulwerk, Edwin Gordon, Shinseki Suzuki và Reggio Emilia. Bài viết này giúp người đọc làm quen với triết lý và nguyên tắc của từng phương pháp.

Edwin Gordon

cam thu am nhac

Triết lý giáo dục

Edwin Gordon đã phát triển Lý thuyết học tập âm nhạc của mình sau nhiều năm nghiên cứu âm nhạc. Giống như nhiều nhà nghiên cứu khác trước ông, Gordon nhận ra giáo viên đang thiếu thuật ngữ để giải thích tất cả các quá trình phức tạp diễn ra với việc học và nghe nhạc. Khái niệm chính của Gordon được gọi là thính giác , mà ông định nghĩa là nghe và hiểu trong tâm trí của một người âm thanh của âm nhạc.

Nguyên tắc cơ bản

Theo Gordon, mỗi chúng ta đều được sinh ra với năng khiếu âm nhạc. Cũng như các tiềm năng học tập khác của con người, có một loạt các cấp độ năng khiếu âm nhạc được phân bổ trong dân số loài người. Hơn nữa, cả năng khiếu âm nhạc và thành tích âm nhạc đều phụ thuộc vào thính giác; tức là tiềm năng học tập âm nhạc và thành tích học tập âm nhạc dựa trên tư duy âm nhạc. Quan trọng nhất, tư duy âm nhạc vượt ra ngoài sự bắt chước đơn thuần và dẫn đến sự hiểu biết về âm nhạc.

Trình tự học tập kỹ năng của Gordon dựa trên hai loại học tập chính: Phân biệt và suy luận. Học phân biệt được dạy theo kiểu học vẹt, khi một giáo viên dạy các khối xây dựng cơ bản của lý thuyết và các mẫu âm thanh và nhịp điệu. Học tập suy luận xảy ra theo khái niệm, nơi học sinh có thể xác định, sáng tạo và ứng biến với các tài liệu âm nhạc đã học. Học sinh tại thời điểm này đang tự mình khám phá âm nhạc.

Dalcroze

phuong phap giao duc am nhac

Triết lý giáo dục

Emile-Jacques Dalcroze là một nhà giáo dục Thụy Sĩ nổi tiếng kết hợp nhịp điệu, cấu trúc và biểu hiện âm nhạc với sự chuyển động. Mục tiêu cuối cùng là phát triển nhận thức tổng thể và nhận thức thông qua âm thanh. Âm nhạc hoạt động như một tác nhân kích thích mà cơ thể phản ứng, sau đó cảm giác trở lại não để hình thành cảm xúc, điều này làm sâu sắc thêm ý nghĩa của trải nghiệm âm nhạc.

Nguyên tắc cơ bản

Triết lý Dalcroze tập trung vào khái niệm rằng sự tổng hợp của tâm trí, cơ thể và cảm xúc kết quả là nền tảng cho tất cả việc học nhạc có ý nghĩa. Plato đã từng nói: Giáo dục có hai nhánh, một môn thể dục dụng cụ, liên quan đến cơ thể và phần còn lại của âm nhạc, được thiết kế để cải thiện tâm hồn. Emile-Jaques Dalcroze tin rằng mọi nhạc sĩ nên cố gắng nhạy cảm và biểu cảm, và thể hiện âm nhạc thông qua chuyển động có chủ đích, âm thanh, suy nghĩ, cảm giác và sáng tạo.

Phương pháp Dalcroze dựa trên nhịp điệu, dạy nhịp điệu, cấu trúc và biểu hiện âm nhạc thông qua âm nhạc. Điều này khác với việc sử dụng solfege của Kodály ở chỗ nó luôn được kết hợp với chuyển động. Một thành phần khác của phương pháp liên quan đến sự ngẫu hứng , giúp học sinh làm sắc nét các phản ứng tự phát và phản ứng vật lý với âm nhạc.

Reggio Emilia

cm thu am nhac

Phương pháp giáo dục tích cực này mang đến cách tiếp cận âm nhạc cơ bản cho trẻ, và đồng bộ với nhiều phương pháp học tập của thế kỷ 21, trẻ tự chủ động tiếp cận âm nhạc theo cách mà chúng mong muốn, người lớn chỉ làm nhiệm vụ đồng hành cùng trẻ trong quá tình này. Đó là:

Trẻ là người tạo ra việc học của chính mình

Trẻ và người lớn cùng làm nhà nghiên cứu âm nhạc

Môi trường là giáo viên thứ ba tác động đến việc học

Suzuki

cam thu am nhac

Triết lý giáo dục

Tôi muốn làm cho mọi công dân tốt hơn. Nếu một đứa trẻ nghe nhạc hay từ ngày mới sinh và tự học chơi nó, trẻ sẽ phát triển sự nhạy cảm, kỷ luật và sức bền và trẻ sẽ có một tâm hồn đẹp. .

Nguyên tắc cơ bản

Hơn 50 năm trước, nghệ sĩ violin người Nhật Shin’ichi Suzuki đã nhận ra ý nghĩa âm nhạc từ việc tất cả trẻ em học nói tiếng mẹ đẻ của mình một cách dễ dàng. Ông bắt đầu áp dụng các nguyên tắc cơ bản của việc tiếp thu ngôn ngữ vào việc học âm nhạc và gọi phương pháp của mình là phương pháp ngôn ngữ mẹ đẻ .

Suzuki hiểu rằng để trở thành nhạc sĩ giỏi đòi hỏi phải đầu tư phát triển toàn bộ đứa trẻ – từ đạo đức đến tính cách và khả năng trở thành công dân tốt. Chỉ trong bối cảnh lớn như vậy, đứa trẻ mới có thể tập trung phát triển khả năng âm nhạc của mình. Trách nhiệm của cha mẹ là khuyến khích, yêu thương, hỗ trợ, lặp đi lặp lại kiến thức.. v.v. là một số tính năng đặc biệt của phương pháp Suzuki.

Khi một đứa trẻ học ngôn ngữ, chúng trải qua một hình thức mã hóa rất rộng. Chủng bắt đầu bằng cách lắng nghe và lặp lại, làm chủ quá trình ngôn ngữ từng bước một. Sau đó, trẻ phải ghi nhớ, xây dựng vốn từ vựng và được thúc đẩy bởi các yếu tố môi trường, văn hóa và xã hội, bao gồm cả tình yêu.

Để học âm nhạc bằng cách tiếp cận Suzuki, trẻ phải sao chép các bước học ngôn ngữ bằng cách nghe các bản ghi nhạc xuất sắc, để âm nhạc đẹp trở thành một phần trong môi trường tự nhiên của chúng. Ghi âm cũng cung cấp nguồn cảm hứng, và đặt nền tảng để hiểu từ vựng và cấu trúc của âm nhạc. Sự tham gia của phụ huynh cũng là chìa khóa thành công của trẻ. Phụ huynh cung cấp động lực, khuyến khích và hỗ trợ hàng ngày. Cha mẹ thường học nhạc cụ cùng với trẻ, đóng vai trò là hình mẫu âm nhạc và duy trì bầu không khí học tập tích cực để trẻ thành công.

Hiện nay, thế giới phát triển mạnh mẽ cả về vật chất lẫn tinh thần, trẻ em ngày càng được chú trọng phát triển toàn diện về đức – trí – thể – mỹ, âm nhạc là bộ môn không thể thiếu trong quá trình này. Tuy nhiên, lựa chọn học thế nào để hành trình âm nhạc của trẻ trở nên nhẹ nhàng mới là điều đáng quan tâm.

Hiện nay Việt Thương Music School cung cấp các lớp cảm thụ âm nhạc cho bé từ 3-6 tuổi, nhằm tạo tiền đề tốt nhất cho trẻ sau này. Trong lớp học, giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giáo dục âm nhạc tích cực như vừa được giới thiệu ở trên, với mục đích trẻ sẽ là nghệ sĩ, nhà sáng tạo, nhà sản xuất âm nhạc, chứ không phải là một người thưởng thức âm nhạc đơn thuần nữa.

Lớp học cảm thụ âm nhạc Music for little Mozart của Việt Thương Music School

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *